Có những mùa đi ngang đời người chỉ để lại vài cơn gió thoảng. Riêng mùa Thu thường ở lại lâu hơn, trong màu lá úa, trong ánh nắng nhạt cuối ngày và trong những nỗi nhớ không tên. Lá Thu rơi không ồn ào, nhưng đủ để đánh thức những kỷ niệm tưởng như đă ngủ yên từ rất lâu. Có lẽ v́ thế mà văn chương, thi ca và âm nhạc về mùa Thu hiếm khi thật sự vui.
Tác giả của "Lá Thu" không phải là người xa lạ với văn chương. Từ thời sinh viên Đại học Y khoa Sài G̣n, anh đă cộng tác với nguyệt san T́nh Thương, tiếng nói văn hóa xă hội y khoa của một thế hệ sinh viên đầy nhiệt huyết và lư tưởng của Đại Học Y Khoa Saigon. Trong những năm ấy, T́nh Thương là tờ báo được nhiều sinh viên đại học ngưỡng mộ, không chỉ v́ chất lượng bài vở mà c̣n bởi tinh thần dấn thân, thao thức trước những vấn đề của xă hội và đất nước, trong bối cảnh chiến tranh càng ngày càng khốc liệt.
Hơn nửa thế kỷ đă trôi qua, ng̣i bút ngày nào vẫn c̣n đó, chỉ khác là những suy tư tuổi trẻ nay đă được lắng lọc qua thời gian, qua nghề y và qua những trải nghiệm của cuộc đời. Và có lẽ v́ thế, những chiếc Lá Thu trong bài viết này không chỉ mang màu của thiên nhiên, mà c̣n mang màu của kư ức, của một thời đă xa nhưng vẫn c̣n nguyên vẹn trong ḷng người.
Sau những ḍng tâm t́nh về Lá Thu và những mùa đă qua, bản nhạc "Lại Một Chiếc Lá Rơi" của nhạc sĩ, bác sĩ Phạm Anh Dũng như tiếp nối câu chuyện bằng ngôn ngữ của âm nhạc. Vẫn là chiếc lá vàng ấy, vẫn là nỗi bâng khuâng trước ḍng thời gian lặng lẽ trôi, của t́nh yêu hoang phế, nhưng qua giai điệu và ca từ, cảm xúc như được nâng lên một cung bậc khác. Bài viết và bản nhạc, mỗi tác phẩm một vẻ, nhưng cùng gặp nhau ở nỗi hoài niệm dịu dàng của những tâm hồn đă đi qua nhiều mùa Thu của cuộc đời.
BBT Hội YKHHN xin trân trọng cám ơn Bác Sĩ Nguyễn Thanh B́nh, tác giả bài Lá Thu, và Bác Sĩ / Nhạc Sĩ Phạm Anh Dũng với tác phẩm Lại Một Chiếc Lá Rơi.
Lá Thu
Hôm nay trời bắt đầu trở lạnh, cái lạnh phải đủ để người ta cảm thấy thoải mái dễ chịu hơn là làm người ta run cầm cập. Bầu trời trong và xanh ngắt, thỉnh thoảng mới điểm vài cọng mây trắng nho nhỏ đang nhẹ nhàng trôi uyển chuyển và dịu dàng như dáng một nàng thiếu nữ. Gió hiu hiu. Vài chiếc lá vàng rơi lác đác. Phong cảnh mùa thu đẹp thật nhưng dễ gợi buồn, và tôi chợt cảm thấy ḿnh cô đơn lạc lơng.
Tôi mồ côi mẹ từ năm lên 2 tuổi, cha tôi ở vậy để nuôi tôi, cảnh gà trống nuôi con thật là vất vả cho cả hai người. Dù được cha yêu chiều rất mực, tôi vẫn thấy khổ sở vô cùng. Tuổi thơ sống bằng những bàn tay âu yếm vuốt ve, sống bằng những lời ru êm ái pha lẫn với hơi thở dịu dàng của một người mẹ…Tôi, tôi thiếu tất cả. Ban ngày tôi thường rơm rớm nước mắt v́ thấy cảnh âu yếm của hai mẹ con bà hàng xóm, ban đêm tôi thường mơ gặp mẹ tôi; tôi ôm lấy mẹ và nói muôn ngàn câu tŕu mến nhớ mong để rồi tỉnh dậy, tôi thấy bóng đêm và khuôn mặt buồn muôn thuả của cha tôi. Những lúc đó, tôi lại khóc. Tôi hỏi cha tôi về mẹ, nhưng bao giờ cũng vậy, tôi chỉ thấy gương mặt cha tôi thoáng buồn, Người xoa đầu tôi và bảo:
- Thôi con ngủ đi! Đừng bắt cậu nhắc lại chuyện buồn ngày xưa nữa…
Tôi lớn lên trong sự thiếu thốn t́nh thương đó. Trong óc tôi lúc nào cũng có muôn ngàn thắc mắc, muôn ngàn điều muốn t́m hiểu về mẹ tôi, nhưng cho đến bây giờ, tôi vẫn chỉ biết một điều duy nhất: mẹ tôi mất năm tôi mới lên 2 tuổi.
Gió chợt thổi mạnh. Tôi rùng ḿnh kéo cao cổ áo và châm một điếu thuốc. Làn khói trắng toả ra thơm ngát làm ḷng tôi ấm lại. Tôi bắt đầu nghiện thuốc từ 2 năm nay, từ ngày tôi xa nàng. Tôi thiếu thốn t́nh thương, nàng đem lại cho tôi ḷng quư mến của một người em gái, sự săn sóc ân cần của một người chị, và t́nh thương bao la dịu dàng của một mẹ hiền. Nhưng bây giờ tôi đă xa nàng, xa nàng vĩnh viễn. Đời tôi thật nhiều đau khổ và nàng lại là một niềm đau khổ mới của tôi.
*
Tôi quen nàng trong một trường hợp thật là hy hữu. Mùa hè năm đó, cách đây 3 năm, tôi lên nghỉ mát trên Đà Lạt, miền cao nguyên có sương mù và gió lạnh để t́m lại không khí quê hương. Khí hậu ở đây dễ chịu thật nhưng buồn ray rứt và tôi th́ hay lang thang t́m buồn trên phố vắng…Một buổi chiều, trong khi một ḿnh thẫn thờ tản bộ trên đường đến thác Cam Ly, tôi chợt dừng lại v́ nghe thoang thoảng đâu đây có tiếng dương cầm. Tôi đi theo tiếng nhạc và dừng lại trước một biệt thự. Tiếng nhạc từ trong cửa sổ vọng ra, tiếng nhạc ngập ngừng và e thẹn của người mới tập, nhưng tôi cũng nghe rơ đó là bản “Lá Thu” buồn năo nuột. Người con gái đánh đàn cúi đầu trong bóng tối, tôi chỉ thấy được mái tóc huyền óng ả như tơ…Giác quan bén nhậy của phần đông các thiếu nữ đă làm cho nàng cảm thấy ḿnh bị quan sát và chợt nh́n lên. Chúng tôi nh́n nhau một giây. Khuôn mặt nàng đẹp quá! Tôi thẫn thờ! Và bắt đầu yêu nàng từ đó. Tôi cũng nhận là ḿnh hơi quá lăng mạn, nhưng tôi lào sao trái được ḷng ḿnh? Từ đó, chiều nào tôi cũng một ḿnh đi bách bộ qua con đường nhỏ, dừng lại trước ngơ nhà nàng để chờ đợi, và chiều nào tôi cũng thấy lại mái tóc mềm như mây phủ và nghe lại bản nhạc “lá thu” với một nỗi rung cảm tuyệt vời…
Tất cả có lẽ sẽ đi qua, nếu không có buổi hoà nhạc bất ngờ tại nhà một người bạn. Hôm đó tôi gặp lại nàng. Nàng mặc jupe mầu xanh đậm và áo tricot màu xám tro. H́nh như nàng có thoa một chút phấn hồng. Tôi thấy nàng đẹp lắm, nổi bật trong đám bạn bè như một đoá hoa giữa muôn ngàn hoa dại… Tôi biết tên nàng là Giang. Chúng tôi vẫn thường bắt gặp tia nh́n lén lút của nhau, chúng tôi đều hiểu ḷng nhau, nhưng không ai dám lên tiếng làm quen trước! Ngay lúc ấy ban nhạc chơi bản “lá thu”, bản nhạc của định mệnh! Tôi nh́n nàng và nàng cũng nh́n lại tôi. Lần này chúng tôi không lẩn tránh nhau nữa. Tôi tiến lại phía nàng, gật đầu chào và nói khẽ: “Tôi nhớ măi tiếng đàn của Giang”.
Tôi thấy má nàng hồng lên e thẹn.
*
Chúng tôi quen nhau từ đấy! Suốt mấy tháng hè, núi đồi Đà Lạt đă ghi cho chúng tôi biết bao dấu chân kỷ niệm. Hồ Xuân Hương, thác Cam Ly, Suối Vàng…Tất cả như c̣n xao động trong ḷng tôi. Nhưng có lẽ buổi dạo chơi bên hồ Than Thở mới làm cho tôi ghi nhớ đến trọn đời.
Hôm đó Giang mặc áo lụa mầu xanh và khoác áo len mầu hồng nhạt. Chúng tôi sánh vai nhau đi trên con đường nhỏ quanh co dẫn đến bên hồ. Trời nặng, có sương mù bao phủ và có mưa bụi lất phất bay. Cảnh vật mờ ảo và đẹp như bức tranh thời cổ. Chúng tôi yên lặng đi bên nhau không nói, chỉ nghe tiếng thông reo buồn ảo năo và tiếng lá động xạc xào…Những hạt mưa nhỏ đọng trên áo trên tóc Giang như những hạt ngọc. Tôi nói điều đó với Giang, nàng mỉm cười sung sướng…Tôi bảo:
“Nhưng áo và tóc Giang ướt hết không khéo bị cảm”.
Giang lại nh́n tôi, mắt long lanh, má lúm đồng tiền và hồng lên như mầu hoa thắm. Nàng nũng nịu: “Giang không có khăn, anh lau hộ Giang đi”
Tôi rút khăn tay định lau tóc cho Giang, nhưng lại không dám! Tôi sợ những sự va chạm xác thịt sẽ làm cho t́nh chúng tôi hoen ố. Tôi đưa khăn cho nàng, Giang thoáng buồn, nàng lau mặt, lau tóc và phẩy nhẹ những hạt mưa vương trên áo…
Chúng tôi rẽ qua một đập nước nhỏ, tiếng nước chảy róc rách dưới chân. Rồi chúng tôi qua một chiếc cầu tre bắc ngang lạch nước. Nước trong xanh, in h́nh bầu trời mờ ảo và bóng chúng tôi quyện lấy nhau… Một người sơn cước gánh mấy gị lan, nh́n chúng tôi hỏi lớn: “Ông bà mua hoa” Tôi lắc đầu và nh́n Giang mỉm cười, Giang cũng cười lại nhưng vội quay đi. Nàng đang thẹn v́ tiếng “ông bà” âu yếm và thân mật quá.
Chúng tôi đi ven theo bờ hồ…xa xa, gần mặt nước, những bông hoa myosotis màu xanh nhạt đang dịu dàng khoe sắc. Tôi ngắt vài bông hoa ấy cho Giang. Nàng gài lên mái tóc và nheo mắt hỏi tôi “đẹp không”. Tôi thẫn thờ “đẹp lắm”. Tôi mượn lời khen hoa để khen sắc đẹp của nàng. Giang đỏ mặt. Tôi kể cho nàng nghe sự tích của loài hoa. Chuyện một đôi t́nh nhân yêu nhau thắm thiết. Chàng đă chết v́ muốn hái bông hoa ở ven sông để làm vừa ư người yêu. Trước khi ch́m xuống ḷng sông, chàng c̣n cố gắng ném bông hoa lại cho nàng và nói “đùng quên anh” Myosotis, Forget me not” là bông hoa trên đầu Giang đó! Giang có vẻ buồn, nhưng tôi biết nàng đang sung sướng. Tôi nh́n thấy sự sung sướng ấy qua ánh mắt của Giang. Từ ngày quen nhau, tôi chưa từng nói yêu Giang, và đây là lần đầu tiên tôi nói yêu nàng bằng một lời bóng gió. Cả hai chúng tôi cùng có vẻ ngượng ngùng. Tôi phá vỡ sự đó bằng cách kể lại cuộc đời khổ sở của tôi, đến cảnh mồ côi mẹ từ năm lên 2 tuổi, đến những khao khát một chút t́nh mẫu tử…Giang đă cảm động nắm lấy tay tôi và nói: “Mai anh đến nhà Giang, mẹ Giang đẹp và hiền dịu lắm, thế nào mẹ cũng mến anh!”
Tôi sung sướng nắm chặt tay Giang. Đây là lần đầu tiên tôi nắm tay nàng…Giọng tôi lạc đi:
Cám ơn Giang.
Tôi định ôm nàng vào ḷng để nói ngàn lời âu yếm, nhưng tôi đành bất lực. Sự sung sướng đă làm tôi tê dại…
*
Tôi đến Giang vào buổi chiều. Nàng ra đón tôi tận cổng - Mẹ Giang đi vắng, nhưng Giang nói chỉ một lát nữa bà sẽ trở về. Tôi không nói ǵ với Giang, chỉ yên lặng nh́n nàng - Những lúc ḷng tôi vui sướng, tôi thường yên lặng để tận hưởng.
Giang đến ngồi bên dương cầm, nàng dạo vài nốt nhạc – Tôi bảo nàng đánh lại bản “lá thu” - tiếng nhạc vang lên ấm áp toả trong không gian và quyện lấy chúng tôi. Mặt Giang nghiêng nghiêng, mái tóc huyền xoă một bên vai, đôi bàn tay trắng nuốt, đang bay nhảy trên bàn phiếm nhạc. Tôi khe khẽ hát theo:
Toi qui m’aimais
Moi qui t’aimais
Mais la vie sépare
Ceux qui s’aiment
Chợt Giang ngừng lại, nàng nói nhẹ như hơi gió thoảng:
Anh đừng hát nữa – Giang buồn lắm, Giang không bao giờ muốn chuyện ḿnh như lời bản nhạc đâu.
Tôi ngẩn ngơ v́ lời Giang nói. Ngay lúc ấy mẹ Giang về, Giang ôm lấy mẹ hôn khẽ hai bên má rồi giới thiệu:
- Anh Hoài, bạn của con.
Tôi nh́n mẹ Giang. Bà thật đẹp và hiền dịu, bà đúng là người mẹ mà tôi hằng mơ ước. Ḷng tôi thoáng một điều ǵ kỳ lạ. H́nh như giữa bà và tôi đă có một mối liên quan mật thiết từ ngàn xưa. Tôi thấy mẹ Giang cũng rùng ḿnh, chớp mau đôi mắt. Nhưng tất cả đều đi qua đi trong một giây thôi! Bà cười nhẹ:
- Cậu đến chơi với em – Giang nó nhắc đến cậu luôn.
Bà mời tôi ngồi, hỏi chuyện học hành và gia cảnh – Tôi kể hết cho bà chuyện đời đau khổ của tôi và h́nh như bà khẽ thở dài…
Lúc tôi về, Giang tiễn tôi ra tận cửa. Nàng đứng nép vào một bên để lấy lối đi. Chúng tôi đứng sát cạnh nhau, từ người nàng toát ra một mùi thơm dịu dàng và quyến rũ. Tôi nói khẽ, giọng run run:
Giang cho phép anh hôn em từ giă được không?
Giang không trả lời. Nàng chớp nhẹ rèm mi và từ từ ngước mặt lên chờ đợi…Đó là lần đầu tiên tôi hôn Giang và đó cũng là nụ hôn đầu tiên trong cuộc đời t́nh ái của tôi.
Cả hai chúng tôi đều ngây ngất.
Chúng tôi không ngờ đó là lần cuối cùng tôi gặp mặt Giang trong dịp hè năm ấy. Những lần sau mỗi khi tôi đến t́m Giang, đều có người nhà ra nói là Giang đi vắng. Tôi nghĩ đă làm điều ǵ phật ư của Giang, nhưng tôi chịu không t́m ra điều ấy được…Tự ái của một con trai không cho phép tôi đến t́m Giang thêm nữa. Tôi trở lại Saigon…T́nh yêu vẫn c̣n đè nặng trong tâm hồn tôi. Người ta bảo t́nh yêu chỉ là một sự gần gũi lâu dài, tôi không nghĩ thế. Càng xa Giang, tôi càng yêu nàng, càng nhớ nàng và tôi càng khổ sở. Cha tôi nhận ra vẻ khác lạ của tôi, nhưng người làm sao hiểu được ḷng tôi đang tan nát. Đă có những kỳ nghỉ lễ, dù chỉ một hai ngày, tôi cũng vội vă lên Đà Lạt, không phải để gặp nàng mà để nh́n lại cảnh xưa, t́m lại những dấu chân kỷ niệm…
Cho đến Noel năm ngoái, tôi mới gặp lại nàng, cũng trên con đường nhỏ tới suối Cam Ly. Nàng đi phía trước tôi, vẫn bộ quần áo mầu xanh ngày xưa, vẫn chiếc áo len hồng, vẫn mái tóc huyền óng ả…Nàng đang cúi đầu đếm bước, vẽ suy tư. Chỉ một giây thôi, kỷ niệm bừng sống dậy trong ḷng tôi như một làn thác lũ! Tôi bước vội. H́nh như nàng cũng đang để hết tâm tư trở về kỷ niệm nên tôi đến sát bên nàng mà Giang vẫn chưa hay biết. Giọng run run v́ xúc cảm, tôi gọi khẽ:
- Giang…em…
Nàng giật ḿnh quay lại. Tôi thấy mặt nàng đầy lo sợ nhưng lại thoáng vẻ vui mừng. Nàng cố trấn tĩnh và mỉm cười với tôi, nụ cười héo hắt:
- Anh lên nghỉ mát?
- Anh lên t́m Giang.
Nàng cố giấu vẻ cảm động:
- Chắc anh nhớ Đà Lạt nhiều?
- Không, anh chỉ nhớ Giang, lúc nào anh cũng nhớ Giang.
Tôi thấy Giang cúi đầu, mắt long lanh như sắp khóc, chúng tôi yên lặng, đứng bên nhau thật lâu. Đột nhiên Giang úp mặt vào ngực tôi khóc nức nở, vai nàng run run…
Tôi xiết mạnh ṿng tay lại, mặc cho nước mắt nàng thấm ướt cả ngực tôi qua làm vải áo, một cảm giác lạnh lẽo đang len lén truyền vào tim tôi…chợt Giang sẽ đẩy mạnh tôi ra và nói nhỏ qua làn nước mắt:
- Anh về đi ! Anh đừng t́m Giang nữa, chỉ làm khổ cho nhau thôi! Giang van anh, anh về đi…
Tôi ngẩn người kinh ngạc – Tôi không sao hiểu nỗi nàng nữa! Tôi không sao hiểu được nàng!
*
Đalat ngày…
Anh Hoài yêu dấu,
Giang suy nghĩ rất nhiều trước khi viết thư cho anh. Giang biết lúc này anh đang khổ sở, anh đang mong ngóng tin của Giang, nhưng Giang cũng biết khi đọc thư, anh sẽ buồn khổ gấp trăm lần.
Không phải nói th́ anh cũng hiểu, dịp hè 3 năm về trước, mùa hè của chúng ta, đă để lại cho Giang thật nhiều kỷ niệm đẹp, kỷ niệm mà có lẽ suốt đời Giang c̣n nhớ. Mấy tháng gần nhau, Giang đă trao trọn cho anh tất cả những cảm t́nh tha thiết nhất của mối t́nh đầu – Giang chưa bao giờ nói yêu anh, nhưng trong cử chỉ của Giang, ngôn ngữ của Giang tất cả đă nói lên tiếng yêu đương mà Giang chắc anh thừa hiểu. Anh cũng chưa bao giờ nói yêu Giang chắc anh chỉ mượn hoa để nói lên t́nh yêu dịu dàng đó. Giang đă sống một cuộc sống thiên thần trong sự yêu đương nhẹ nhàng và tŕu mến của anh, nhưng trong thâm tâm Giang, một niềm lo sợ vẫn thường xuất hiện: Chúng ta yêu nhau mà ḷng Giang th́ bị ám ảnh bởi sự chia ly – Giang sợ lắm – Chúng ta quen nhau bằng bản nhạc “lá thu” - Tiếng ca của anh chiều hôm ấy vẫn ám ảnh Giang măi măi – Có lẽ tất cả là tiền định. Chúng ta không thể nào chống lại được sự sắp đặt của hoá công – Và bây giờ chúng ta đă xa nhau như lời bản nhạc.
Giang biết là anh khổ nhiều, nhưng Giang cũng không hơn ǵ anh cả. Những buổi chiều, Giang thường thẫn thờ ngồi bên cửa sổ, ḷng mong được gặp anh, nhưng lại sợ anh t́m đến, hoặc đi lang thang t́m lại những kỷ niệm xưa. Giang cũng từng thấy anh thất thểu đi qua nhà Giang, áo quần xốc xếch, mặt mũi bơ phờ. Lúc đó trời đă hoàng hôn, tiếng chim chóc đang gọi nhau về tổ nghe buồn năo nuột. Giang nh́n bóng anh mà nước mắt trào ra. Giang muốn chạy ra ôm lấy anh, ngă vào ḷng anh để nói với anh ngàn lời thương nhớ, nhưng Giang lại sợ ḿnh phạm tội. Anh biết không? V́ anh và Giang là hai anh em cùng mẹ khác cha… Mẹ anh không chết - Mẹ anh là mẹ của Giang đó, mẹ của chúng ta. Bà bỏ cha anh năm anh lên 2 tuổi và về với cha Giang. Đời thật trớ trêu. Những hoàn cảnh vô t́nh đă đẩy chúng ta đến đường cùng của vực thẳm. Chúng ta phạm tội – Vô lư thật – Chúng ta phạm tội, nhưng chúng ta vô tội. Và Giang biết quy tội ấy về ai.
Hoài ơi, em biết làm thế nào bây giờ….?
Giang.
BS. Nguyễn Thanh B́nh
*** Lại Một Chiếc Lá Rơi-Phạm Anh Dũng