ANH HÙNG TẠO THỜI THẾ HAY THỜI THẾ TẠO ANH HÙNG?
LÊ QUANG THÔNG
Gia Cát Lượng (181-234) hay Khổng Minh so tuổi kém hai nhân vật Tào Tháo (155-220) và Lưu Bị (161-223) khoảng 20 năm; trong 3 nhân vật đứng đầu thời Tam quốc xấp xỉ tuổi Tôn Quyền (182-252) và đối thủ sau này của ông là Tư Mă Ư (179-251).
Nhưng GCL là nhân vật cá nhân tôi cho là kỳ nhân trong lịch sử Trung Hoa và Thế giới.
Các nhà chinh phục như A Lịch sơn đại đế (La mă); Atila (Hung nô); Thành Cát Tư Hăn; Tần Thuỷ Hoàng... di sản không tạo dấu ấn định h́nh thế giới; cũng chỉ rơi vào chế độ phong kiến hà khắc; trừ Napoleon có thể làm thay đổi bộ mặt châu Âu và châu Mỹ với nền dân chủ dần phát triển...
GCL xuất hiện cuối đời nhà Hán suy tàn trước sau cũng sẽ đổi chủ theo quy luật Thịnh-Suy; GCL chỉ là anh "cày ruộng đất Nam Dương"; nhưng ông đă định h́nh Tam quốc trên 100 năm và mở đầu nhà Tấn. Tuy ông không định h́nh lại thế giới nhưng ông đă lợi dụng kẽ hở trên sân khấu đầy diễn viên phức tạp để uốn cong lịch sử theo ư muốn của ḿnh đó là chia ba thiên hạ.
Đọc Tam quốc La quán Trung hư thực lẫn lộn nên các bạn gạt bỏ tính cách "yêu quái" của GCL như một số tác giả đă nhận xét; nhưng chính sử là không thể thay đổi đó là Tam Quốc Ngụỵ Thục Ngô định h́nh sau trận Xích Bích!
Ngay khi c̣n là ẩn sĩ tại Ngoạ Long cương ông đă dự thảo "Long Trung quốc sách" khi Lưu Bị đến mời ông ra làm Quân sư, ông đă theo đuổi chinh sách này suốt sự nghiệp để giúp cho Lưu Bị hoàn thành mộng đế vương; "tam cố thảo lư"- 3 lần đến lều tranh - là do La Quán Trung hư cấu đề cao Lưu Bị lấy Nhân hoà làm gốc chứ Tam quốc Trần Thọ không thấy ghi; Lưu Bị đang làm quan viết thư mời GCL dễ dàng!
Ngoạ Long ẩn sĩ tại Nam dương thuộc đất Kinh Châu Lưu Biểu; GCL qua sông phía nam là gần nhất; có thể đầu quân cho họ Tôn (lúc ấy Tôn Sách-Tôn Quyền) sẽ đựợc trọng dụng như ông anh Gia Cát Cẩn nhưng GCL giỏi môn bói toán-kinh Dịch; Kỳ môn độn giáp... (sau này dự báo thời tiết sương mù; gió Đông...) nên chờ cho gặp chân Chúa để thực hiện giấc mộng Tam phân.
Trận Xích Bích định h́nh Tam quốc chính sử cho là công lớn Chu Du; nhưng La quán Trung tiểu thuyết hoá "Thuyền cỏ mượn tên";"Cầu gió Đông Phong" "hoả thiêu Xích Bích" để tăng phần hấp dẫn... GCL thừa biết Tào Tháo thua trận sẽ chạy về Hứa đô hướng Bắc đi ngang Kinh Châu nên chẳng cần Quan Vũ tha Tào Tháo ở "Hoa Dung tiểu lộ" GCL đă mở đừơng thoát để phong Thánh cho ngài Quan Công Trung Nghĩa của người Trung hoa xưa nay; các bạn nghĩ xem Tào Tháo chết Tôn Quyền bá chủ Thiên hạ chứ không phải Lưu Bị?! GCL dự báo gió Đông nên nhờ Triệu Vân đón về Giang hạ nếu c̣n nấn ná Giang Đông chẳng có chức quan nào cả mà chỉ có nộp mạng cho Chu Du.
Mựơn Kinh châu là chiêu bài "cù cưa" GCL và khích Chu Du để loại bớt đối thủ không ủng hộ liên minh Tôn Lưu chống Tào như Lỗ Túc chứ đất ấy của Lưu Biểu- Hán triều chứ của riêng ai mà cho mượn!?
Khi Quan Vũ làm thất thủ Kinh Châu; liên minh Tôn Lưu tan vỡ; GCL vội vàng chiếm Ích châu của Lưu Chương Hán thất; Lưu Bị rơi mặt nạ "giả nhân giả nghĩa" đă bao lần không nhận Kinh Châu của Lưu Biểu và trước đó Dự châu của Đào Khiêm.
GCL biết rằng không thể thống nhất Nguỵ Ngô đựơc nữa nên đành nam chinh "Thất cầm Mạch Hoạch" mở rộng bờ cơi nước Thục và cả quần thần triều đ́nh Lưu Thiện không có ư kiến ǵ khi Thừa tướng GCL đă nắm hết binh quyền!
"Lục xuất Kỳ sơn" cũng là h́nh thức huấn luyện binh lực Ngụỵ quen chiến trận tạo binh quyền cho Tư Mă Ư và con cháu của y và tạo nhiều tướng tài sau này chính Ngụỵ diệt cả Thục lẫn Ngô và thất bại cứ đổ do Ư Trời sau chết làm Gia Cát Vũ Hầu đời đời hương khói... có thể nói GCL dọn đừơng cho nhà Tấn họ Tư Mă sau này.
Gia Cát Lượng tranh vẽ hiện đại
Gia Cát Lượng tranh trong sách cổ và thờ tại Thành Đô
Gia Cát Lượng do Dương Quốc Cường thủ vai trong phim Tam quốc diễn nghĩa 1994
Gia Cát Lượng do Lục Nghị thủ vai trong phim Tam quốc diễn nghĩa 2010
Gia Cát Lượng do Trịnh Thiếu Thu thủ vai trong phim Vơ hiệp 1985
Gia Cát Lượng do Kim Thành Vũ thủ vai trong phim Xích Bích Ngô Vũ Sâm