VẬN DỤNG CHIẾN THUẬT AQ, IRAN ĐÁNH BẠI MỸ?

Cuộc chiến giữa Iran và liên quân Israel- Mỹ khởi phát từ ngày 28/2/2026 là ác liệt. Iran bị thấm đòn, thiệt hại nặng. Tuy nhiên mỗi khi bị đánh đau thì Iran – tương tự nhân vật AQ của Lỗ Tấn -  lại cứ nghĩ "chúng đang đánh bố của chúng", tự an ủi, sử dụng “Phép thắng lợi tinh thần”, chuyển bại thành thắng.. 

_____

Bối cảnh tác phẩm:

+ AQ chính truyện của Lỗ Tấn được đăng tải lần đầu từ năm 1921 đến 1922.

Chiến thuật cốt lõi của nhân vật A Q sử dụng trong A Q Chính Truyện (阿Q正传) (Lỗ Tấn) là "Phép thắng lợi tinh thần" (精神胜利法) Tinh Thần Thắng Lợi Pháp – (AQ-ism): tư duy tự huyễn hoặc bản thân, để biến nhục nhã thành "thắng lợi" nhằm che đậy sự hèn nhát và thực tại bi đát.

Xích mích, gây sự, bị người khác đánh, AQ thua đậm song cho rằng nó đánh mình chẳng khác gì nó đánh bố nó, hoặc "bị thú vật đánh", coi kẻ đánh mình không đáng kể để tự cảm thấy cao thượng hơn.

Đây là trạng thái tâm lý của những kẻ thất bại, song không chịu thừa nhận thất bại, hơn thế còn tìm cách trốn tránh vào những ảo giác thắng lợi… dốt nhưng lại tự nhận mình thông minh hơn người, đểu giả, bẩn tính nhưng lại tự nhận mình là tốt bụng. hay nói theo cách khác đó chính là thói tự phong. AQ bợm rượu và cờ bạc hay bắt nạt kẻ kém may mắn hơn mình.

Về gia thế của AQ không ai biết, nhưng AQ luôn luôn huyênh hoang: Nhà tao xưa kia có bề có thế bằng mấy mày kia, thứ mày thấm vào đâu. AQ thường nói về tương lai: Con tớ ngày sau làm nên chẳng bằng năm, bằng mười lũ ấy à, AQ luôn mang trong mình phép thắng lợi tinh thần như là một lá bùa hộ mệnh, như là một thứ vũ khí tùy thân để phản ứng, chống trả mọi đối thủ trong xã hội.

Nói chung, AQ dù thất học, dù đi làm thuê, dù bị đòn nhiều lần vẫn là… cha của thiên hạ. Bởi AQ hiểu mình là… con ông trời (thiên tử) mà.

____

+ Cộng hòa Hồi giáo Iran là một nước ở Vịnh Ba Tư, Trung Đông, có diện tích 1.650.000 km2 (rộng 5 lần Việt Nam) và dân số 92 triệu. Về kinh tế, Iran là nhà sản xuất dầu lớn thứ 3 trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC))

Iran là một nước theo chế độ thần quyền (theocracy) từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Dưới hình thức Cộng hòa Hồi giáo, hiến pháp Iran đặt nền tảng trên luật Hồi giáo Sharia, nơi Lãnh tụ Tối cao (một giáo sĩ) nắm quyền lực cao nhất, kiểm soát các nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp. Lãnh tụ Tối cao (Giáo chủ) là người có quyền lực tuyệt đối, định hướng chiến lược quốc gia, và là tổng tư lệnh quân đội.

Giáo chủ (Ayatollah) hiện tại là Mọjtaba Khamenei, kế nhiệm cha là Ali Khamenei.

Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) là lực lượng quân sự tinh nhuệ, thành lập năm 1979 nhằm bảo vệ chế độ và lợi ích chiến lược của Iran. IRGC hoạt động độc lập với quân đội chính quy, sở hữu tên lửa, UAV, hải quân và lực lượng đặc nhiệm Quds, đóng vai trò trụ cột trong việc thực thi chính sách đối ngoại và ảnh hưởng tại Trung Đông cũng như dập tắt các mầm mống phản kháng trong nước.

Iran dã từng bắt nạt các nước nhỏ trong vùng. Đối vơi phương Tây thì Iran có thái độ thù nghịch, đặc biệt không ngớt hô hào: Death to America. Death to Israel. (Giết chết Mỹ. Giết chết Israel).

Để có uy lực thực hiện các mục tiêu, Iran đang ngầm chế bom hạt nhân, và trên đà thành công. Iran mấy chốc sẽ “Như hổ thiêm dực”, (như cọp mọc thêm cánh).

____

+ Chiến tranh giữa liên quân Israel-Mỹ chống Iran đột ngột xảy ra ngày 28/2/2026, kéo dài cho đến nay, diễn tiến qua 4 giai đoạn:

1. Cuối tháng 2/2026, các cuộc tấn công chớp nhoáng phủ đầu, quy mô lớn, nhắm mục tiêu vào giới lãnh đạo. Giáo chủ Ali Khamenei và nhiều viên chức thiệt mạng. Nhiều cơ sở quân sự san bằng.

2. Leo thang căng thẳng lẫn nhau (Tháng 3 năm 2026).Iran trả đũa bằng các cuộc tấn công tên lửa vào các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Đồng thời Iran kích động các lực lượng ủy nhiệm, Hezbollah ở Lebanon và Houthis ở Yemen tập kích quấy nhiễu các căn cứ quân sự của Israel và Mỹ trong vùng.

3. Hải quân Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz, đòn chí tử, bóp nghẹt kinh tế Iran (Tháng 4 năm 2026)

4. Thỏa thuận ngừng bắn mong manh và xung đột kéo dài (Tháng 4 năm 2026 - Hiện tại).

Diễn biến ngoại giao trao đổi qua, lại với các vòng đàm phán hòa bình chờ được khai thông (TBD).

Tinh thần luôn được xem quan trọng hơn vật chăt. Đặc biệt tinh thần đoàn kết, tạo sức mạnh vô địch, thường được coi là yếu tố quan trọng nhất, là "chìa khóa" quyết định mọi sự thành công.

Đoàn kết tạo cơ sở, làm nền tảng cho “Phép thắng lợi tinh thần”, quan trọng không kém, đòi hỏi nhẫn nhục, kiên trì, nghị lực. Nước Iran (Ba Tư) đã dùng chiến thuật này: “Phép thăng lợi tinh thần” của A Q và đại công cáo thành, năm 2026 đánh bại Mỹ. Mỹ vật chất mạnh hơn thập bội, song tinh thần dễ dao động? chùn bước, ngã lòng vì những bất đồng và chống đối chiến tranh trong nước và quốc tế..

Tương quan giữa A Q và Iran như sau:

Nhân vật AQ là một cá nhân hèn yếu, sống ở một làng nhỏ tại Trung Hoa đầu thế kỷ 20, nói chung không thể đem so với Cộng hòa Hồi giáo Iran, một nước lớn ở Trung Đông, được tnành lập vào cuối thế kỷ 20.

Tuy nhiên, thực tế là đối chiếu giữa 2 người, giữa AQ và vị Giáo chủ quyền uy tối thượng tuyệt đối, định hướng chiến lược quốc gia của Iran.

Hai bên cũng có một vài điểm tương đồng.

AQ tự hào về có gốc gia thế cao quý, Giáo chủ Iran về thần quyền. Cả hai đều muốn quy phục thiên hạ.

AQ và Giáo chủ Iran đều thấm nhuần tư duy “Phép thắng lợi tinh thần” huyễn hoặc.

Cả hai lúc gặp cảnh ngộ có xung đột, đều hành xử giống nhau.

AQ đi gây sự, yếu sưc, bị thấm đòn nhừ tử, song không cho là thất bại, mà đã thắng lợi tinh thần.

Iran đụng độ với Mỹ và Israel cũng bị thấm đòn nặng. Thiệt hại về nhân mạng, về chương trình hạt nhân, dầu mỏ. Trên 80% vũ khí: tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái (UAV) bị phá hủy,

Iran kiên trì chịu đựng, ‘cố đấm ăn xôi’. Kho vũ khí tối tân, đắt tiền của Mỹ đang hao hụt. Mỗi ngày Mỹ chi phí chiên tranh ở Iran trung bình gần 1 tỷ ÚSD - chống đối gia tăng trong nước. Eo biển Hormuz vận chuyển 20% dầu mỏ thế giới bị phong tỏa đẩy giá xăng, dầu lên cao gây suy thoái kinh tế toàn cầu. Thiệt hại về kinh tế của Iran sau 6 tuần chiến sự, ước lượng 270 tỷ USD. Nay mỗi ngày mất thêm tiền.bán dầu. 
 
Iran không chút nao núng, chẳng còn gì để mất. Vật chất là ngoại thân, mất đI sẽ gầy dựng lại. Mỹ mặc 
tình đấm đá. Cuộc chiến đi vào ngõ cụt? thì Iran mặc nhiên thắn lợi tinh thần chung cuộc.
 
Afghanistan, giáp Iran ở phỉa Tây, cũng có chế độ thần quyền. Rộng chỉ bằng 2/5 của Iran, dân số bằng một nửa, nhưng Afghanistan đã đánh bại cả Liên Xô (1979-1989) lẫn Mỹ.(2001-2021). 
Việt Nam không kém, đánh bại Pháp, Mỹ với sự giúp đỡ toàn diện của Liên Xô và Trung Quốc. 
Xưa tiền nhân đánh thắng vẻ vang quân Nguyên, quân Minh, quânThanh thì tự lực, chẳng nhờ ai giúp. 
 

Liên Xô thất bại, chọn rút quân khỏi Afghanistan trong vòng trật tự. Chỉ thiệt hại 14.453 nhân mạng.

Hoa Kỳ sau 20 năm chiến sự, tử thương 2.352 binh sĩ cọng thêm 1.144 binh sĩ NATO (Anh, Canada, Pháp, Đức… ) Tuy nhiên Hoa kỳ tháo lui hỗn loạn, để lại 7,2 tỷ USD khí tài và quân Taliban tiếp quản chúng, gồm máy bay, tên lửa, xe cộ, vũ khí đủ loại, thiết bị linh tinh.

Năm nay 2026, Hoa Kỳ đánh Iiran, kéo dài chỉ vài tháng. Hoa kỳ nay không đem quân lấn đất làm gì, chỉ không kích với máy bay, có hoặc không người lái và hỏa tiển đạn đạo, phá nát Iran, hủy diệt cơ sở quân sự lẫn công cụ làm giàu uranium tiến đến vũ khí hạt nhân, chắn đường ra biển, đánh sập kinh tế. Số binh sĩ Hoa Kỳ tử thương đếm trên đầu ngón tay, và tai nạn thường do bất cẩn. Thấm nhừ đòn, Iran cũng vớ chẳng được gì, ngoài thắng lợi tinh thần. Bất kể kết quả do đàm phán hoặc chiến cuộc.

 
Lời Kết.
Trong AQ Chính truyện, kết cục bi thảm. AQ bị bắt giam, đem ra xét xử và bị kết án tử hình. AQ chỉ phạm sơ suất nhỏ song những người có quyền thế đang cần một vật tế thần.
Ở Iran, kết cục rồi cũng na ná số phận hẩm hiu kết liễu sinh mạng của AQ. Cuộc chiến này, chống liên quân Israel-Mỹ khiến chế độ hà khắc, hống hách của vị Giáo chủ Cộng hòa Hồi giáo Iran suy yếu trầm trọng, rạn nứt, nay mai, không chóng thì chầy, sẽ sụp đổ. 
Iran sẽ là một nước thân thiện, yêu chuộng hòa bình, sánh bước cùng năm châu.
 
Lê Bá Vận.
 
----------